Güney Nekropolis (Tavşandere)

 Parion Nekropolisi bugünkü Kemer Köyü mezarlığından hemen sonraki sağa doğru girilen ilk sapakta, kentin güney kapısı ve doğusundaki tepeler arasına yerleştirilmiş küçük bir vadi içerisinde yer almaktadır.

2004 yılında, okul inşaatı için temel kazma çalışmaları sırasında mezarlara rastlanılmasıyla ortaya çıkan ve temel çalışmalarından Geç Roma Dönemine ait mezarları tahrip edilen Nekropolis’de, aynı yıl Çanakkale Müzesi tarafından kurtarma kazısı yapılmış, ilk bilimsel kazılar ise Prof. Dr. Cevat Başaran başkanlığında 2005 yılında başlamıştır.

2005 yılından buyana gerçekleştirilen ve 2015 yılı itibariyle on bir sezondur devam edilen kazılarda, 200’ün üstünde mezar gün yüzüne çıkarılmıştır. Parion Nekropolisi’nde, MÖ 7. yüzyıldan MS 2. yüzyıl sonlarına kadar aralıksız kullanıma işaret eden bu mezarlar Kiremit Mezar, Basit Toprak Mezar, Ahşap Tabut Mezar, Taş Sandık Mezar, Lahit, Amphora Mezar, Hydria Mezar, Pithos Mezar, Moloz Taş Örgü Mezar, Urne Mezar, Kaya Oygu Mezar,  ve Anıt Mezar olmak üzere çok sayıda farklı mezar tipolojisi sunmaktadır. Ortaya çıkarılan mezarlarda “inhumasyon” ve kremasyon gömü geleneklerinin kullanıldığı anlaşılmış ve bu gömülerden ölü hazırlama, yakma da kullanılan ya da ölünün öteki dünyada kullanacağına inanılan çok sayıda ölü hediyesi ele geçmiştir.

O dönemki halkın mesleği, yaşayış biçimi, statüsü hakkında bilgiler vermesi açısından önemli olan ölü hediyeleri arasında pişmiş toprak aryballos, alabatron gibi koku şişeleri, lekythoslar, unguentariumlar, testiler, meyve tabakları, figürinler (tanrı-tanrıça, güvercin, horoz, at, oturan kadın, savaşçı kukla vs. ), cam kaplar, altın taç, yüzük ve kolyeler, strigilisler, bronz aynalar, olta uçları, kemik tokalar sayılabilir. Buluntular yardımıyla kentin Arkaik Dönem’de başlayan zenginliğinin Hellenistik Dönem’de doruğa ulaştığını söylenebilir. Nekropolis’in en yoğun kullanım evresi Roma Dönemi olup, MS 2. yüzyıl sonlarına kadar tarihlenen çok sayıda mezar ortaya çıkarılmıştır.