.::BAP PROJELERİ::.


PARİON ANTİK KENTİNDE ELE GEÇEN AÇIK RENKLİ GEÇ ROMA SERAMİKLERİNİN (LİGHT CLORED WARE) ARKEOMETRİK DEĞERLENDİRMESİ (BAP 10-M-14)

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi

 

Proje Ekibi

Yrd. Doç. Dr. H. Ertuğ ERGÜRER (Proje Yöneticisi)

Yrd. Doç. Dr. Ali Akın AKYOL (Araştırmacı)

Prof. Dr. Yusuf Kağan KADIOĞLU (Araştırmacı)

Yrd. Doç. Dr. Hasan KASAPOĞLU (Araştırmacı)

 

Proje Başlama Tarihi: 2014

Proje Bitiş Tarihi: 2016

 

Amaç: Yüzyıllar boyunca insanoğlunun ihtiyaçlarına ve beğenilerine göre farklı formlarda şekillenen seramik kaplar, tüm arkeolojik çalışmalarda olduğu gibi Parion Kenti kazılarında da önemli bir grubu oluşturmaktadır. Parion’ da 1997, 1999, 2002 yıllarındaki yüzey araştırmalarının ardından ilk kazı çalışmaları 2005 yılında nekropolde başlatılmıştır. Bu çalışmalara, 2006 yılında Sondaj çalışmaları, Roma Hamamı ve Tiyatro, 2008 yılında Yamaç Yapısı, 2010 yılında da Odeion eklenerek devam edilmiştir. Bu çalışmalar süresince çok sayıda envanterlik ve etütlük seramik gün yüzüne çıkartılmıştır. Bulunan bu seramikler içinde Açık Renkli Geç Roma Seramikleri (LC= Light Coloured Ware) çok önemli bir grubu oluşturmaktadır. Farklı kentlerde bazı kap formlarını gördüğümüz bu grubun daha önce hiç görülmemiş tipleri Parion Kentinde ele geçmiştir ve benzer örnekler, bezeme özellikleri ve buluntu durumları göz önüne alınarak 16 forma ayrılmışlardır.  Bu seramiklerin farklı çalışmalarda yanlış tanımlandıkları, üretim yeri konusunda farklı önerilerin olduğu, Anadolu’nun bazı üretimlerle karıştırıldığı bilinmektedir. Arkeometrik çalışma ile buluntuların yapım teknolojisi, kimyasal malzeme karakteristikleri, mineralojik ve petrografik yapılarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda da şimdiye kadar sadece arkeolojik veriler, kil ve astar özellikleri ile sınıflandırılan kapların arkeometrik verilerle de elde edilen bilgilerle en doğru sınıflandırmasının yapılması ve çok az bilinen bu grubun tanıtılması amaçlanmıştır. Görsel benzerlikler gösteren ancak daha erken dönemlere tarihlenen örneklerle karşılaştırmalar yapılıp bu grubun üretim süresinin ne zaman başladığının tespit edilmeye çalışılması diğer bir amaçtır.  Ayrıca elde edilecek veriler ile Çandarlı, Phokaia gibi Anadolu’ da üretim yapan diğer seramik merkezlerindeki buluntuların karşılaştırılması, farklılıkların ve benzerliklerin ortaya konulması diğer bir hedeftir. Parion’ da bu kapların diğer kentlere göre daha yoğun bulunması üretim konusunda bazı ipuçları sağlasa da, Parion ve çevresinden elde edilecek kil örneklerinin seramiklerle karşılaştırılmasıyla daha kesin bir sonuca ulaşılması sağlanacaktır. Son olarak bu grupta değerlendirilmesi düşünülen ancak fiziksel özellikleriyle farklılık gösteren bazı seramiklerin kesin olarak bu gruba ait olup olamayacaklarının tespiti amaçlanmıştır. Analiz sonuçlarının kapsamlı bir şekilde değerlendirilip bilim dünyasına tanıtılması bir diğer amaçtır.

 


2005 – 2010 YILLARI PARİON GÜNEY NEKROPOLİSİ KANDİLLERİ (BAP 2011/251)

 

Atatürk Üniversitesi

 

Proje Ekibi

Doç. Dr. Vedat KELEŞ (Proje Yöneticisi)

Alper Yılmaz (Proje Yürütücüsü)

 

Proje Başlama Tarihi: 2011

Proje Bitiş Tarihi: 2012

 

Amaç: 2005 yılında bilimsel kazılarına başlanan Parion Güney Nekropolünde Antik Troas Bölgesi ve Trakya-Makedon ölü gömme geleneklerinin hakim olduğu görülmektedir. Parion Nekropolünde yapılan kazılarda bir çok buluntu grubu tespit edilmiştir.  Bu buluntu gruplarından önemli bir kısmı oluşturan kandiler, kentin ölü gömme gelenekleri ve sosyo ekonomik durumu hakkında bilgiler verecektir.  Kazılarda ele geçen kandiler bilimsel araştırma yöntemleri çerçevesinde tanımlanıp, gruplandırılarak, tarihlenmiş ve ölü kültüyle ilişkilendirilmiştir. Parion’da geniş bir tarihsel sürece sahip kandiller, kentin sosyal ve ekonomik yapısının açıklanması açısından önem arz etmektedir. Farklı üretim merkezlerine ait örneklerin bulunması ticari ilişkileri açıklamaktadır. Özellikle içinde barındırdığı limanlarla önemli bir liman kenti olan Parion bu özelliği ile özellikle Grek dünyası ile Propontis ve Karadeniz ticaretinde önemli bir noktaya gelmiştir bu yüzden yapılacak çalışmada Parion’a ticaret ile gelmiş olan kandiler tespit edilmeye çalışılacaktır. Çalışma içinde hazırlanacak katalogla birlikte kandiller, kronolojik bir sıra içinde tasnif edilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Böylelikle kandillerin geçirmiş olduğu gelişim ve yapım tekniklerindeki değişiklikler incelenmiş olacaktır. Kandillerin bölümleri ve biçimsel gelişimi hakkında genel bilgi verilerek kandillerin tarihsel süreç içinde geçirdiği değişiklikler açıklanmaya çalışılmıştır.

 

           Proje kapsamında Alper YILMAZ tarafından ''2005-2010  yılları arasında bulunan Parion Kandilleri'' başlıklı çalışma Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanmıştır.


 

PARİON ANTİK KENTİ TERRAKOTA FİGÜRİNLERİ (2004-2013) (BAP 2010/20)

 

Atatürk Üniversitesi

 

Proje Ekibi   

Prof. Dr. Cevat BAŞARAN (Proje Yöneticisi)

Arş. Gör. Hasan KASAPOĞLU (Proje Yürütücüsü)

 

Proje Başlangıç Tarihi: 2010

Proje Bitiş Tarihi: 2013

 

Amaç: Çalışmaya konu pişmiş toprak figürinlerin büyük bir kısmı Güney Nekropolis’de açılan mezarlardan ele geçmiştir. Seramiklerle birlikte konteks buluntular oldukları için her iki buluntu grubu da kronolojik değerlendirme için birbirlerini tamamlar niteliktedirler.  İnsan, hayalinde kurduklarını ve günlük yaşamında karşılaştığı gerçek olayları yorumlama ve başkalarına iletme içgüdüsüne sahiptir.  Bu açıdan antik dönem insanının elinden çıkan figürinler geçmişin bir nevi yansımasını algılayabilmemizi sağlamıştır. Arkeolojik araştırma ve kazı çalışmalarında karşılaştığımız pişmiş toprak figürinler, eski toplumların dinlerini, dillerini, günlük yaşayışları, adet ve gelenekleri ile ölü gömme törenleri, kahramanları, savaşları ve birbirleri arasındaki tüm ilişkileri ortaya koymada değerli bulgular arasında yer alırlar. Pişmiş toprak figürinler, ele geçtiği toplumdaki insanın geçmişini aydınlatmada, onu algılayıp mitolojisini açıklayabilmede somut bulgularıyla önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle Parion antik kentinde, pişmiş toprak figürinler üzerine yapılacak çalışmalar, hem kent toplumunun sosyo kültürel yapısı, tarihi ve arkeolojisi için hem de bölgede bazı üretim sorunlarına cevap olabilmesi için önemlidir. Ele geçen figürinler ile ilgili yapılacak olan bu değerlendirmeler ile kentin diğer kentlerle olan ticari ve kült (din) ilişkileri de anlaşılacaktır. Bu sonuçlar aynı zamanda antik kentin bulunduğu Troas bölgesi için de önemli veriler elde edilmesine olanak sağlayacaktır.

 

Proje kapsamında Hasan KASAPOĞLU tarafından “Parion Antik Kenti Terrakotta Figürinleri (2004-2013)” başlıklı çalışma Doktora Tezi olarak hazırlanmıştır.


 PARİON ANTİK KENTİ ROMA KOLONİZASYON SİKKELERİ (BAP 2010/17)

 

Atatürk Üniversitesi

 

Proje Ekibi   

Doç. Dr. Vedat KELEŞ (Proje Yöneticisi)

Arş. Gör. Hasan KASAPOĞLU (Proje Araştırmacısı)

Ersin ÇELİKBAŞ (Proje Araştırmacısı)

 

Proje Başlangıç Tarihi: 2010

Proje Bitiş Tarihi: 2011

 

Amaç: Yaklaşık on yıldır sürdürülen sistemli araştırmalar sonucunda Kuzey Troas bölgesinin önemli kentlerinden biri olduğu anlaşılan Parion’un bu önemini erken dönemlerden itibaren koruduğu yapılan çalışmalar sonucu açıkça anlaşılmaktadır. Kazılardan, özellikle MS. 2. yy.’da oldukça önemli bir kent konumuna geldiği gözlenmektedir. Parion’un ele geçen sikkelerden bir Roma kolonisi olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Bu noktada önemli bir sorun kentin Caesar’mı yoksa Augustus tarafından mı kolonize edildiği ya da koloni statüsü verildiğidir. Çalışmada bu konu Caesar ve Augustus’un koloni politikalarının incelenmesiyle ve sikkelerdeki ikonografi ve lejandlar ile çözülmeye çalışılmıştır. Bir diğer sorun özellikle üzerinde rahip ve iki öküz tarafından çekilen saban betimli sikkelerin lokalizasyonu bazı nümizmatlar tarafından Makedonya’daki Philippi kentine verilmiştir. Bu konunun da Parion kazılarında ele geçen sikkelerle çözümü bir diğer amaç olarak görülmüştür. Bunun dışında Parion’da ele geçen sikkelerde CGIHP lejandının görülmesi kentin koloni statüsünün Hadrian tarafından da devam ettirildiğini ortaya koymaktadır. Ancak Hadrian’ın Anadolu gezisinde Parion’a uğradığı hiçbir kaynakta belirtilmemiştir. Bu noktada sikkeler üzerindeki lejandlar ile imparatorun kent ile ilgili politikalarının irdelenmesi de çalışmanın bir diğer amacını oluşturmuştur. Çalışmada bu üç önemli amacın dışında Roma kolonizasyon politikalarının Parion’da da uygulanıp uygulanmadığı, kentin hangi amaçlarla koloni edildiği gibi konularda çalışmanın amaçları arasında olup bu konuların incelenmesi ile birlikte Parion’un Roma dönemindeki siyasi, askeri ve ekonomik yapısı hakkında sonuçlara ulaşmak ve kentin bu dönemine ilişkin bilgilerin elde edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın kapsamını kentte sürdürülen kazılarda ele geçen sikkeler oluşturmuştur. Bunun dışında çeşitli dünya müzelerinde yer alan ve literatüre geçen sikkelerde karşılaştırma’da kullanılmıştır. Çalışma’da izlenen yöntem olarak öncelikle Roma kolonizasyonunun karakteri ortaya konmaya çalışılmış ve konu, sikkeler üzerlerindeki ikonografiye göre ele alınarak her tipin Roma kolonizasyon politikaları içerisinde ne amaçla tercih edildiği ve ne amaçla kullanıldığı araştırılmıştır. Bu bağlamda ikonografide önem verilen nokta her tipin seçilmesi değil, Romanın kolonize ettiği kentler de özellikle tercih ettiği ve koloni kurma anlamında bir özelliği olan tipler seçilmiştir. Ayrıca sikkeler, üzerlerindeki lejandlar açısından da değerlendirilmiş ve sikkelerin ikonografileri ile lejandları arasındaki bağlantı da değerlendirilmiştir. Çalışmada katalog sikkelerin çoğunun düşük kondüsyonlu olması buna bağlı olarak imparator analizlerinin mümkün olmaması nedeniyle imparatorların kronolojik sırasına göre, ayrıca tezin bir katalog çalışması olmaması nedeniyle tiplere göre oluşturulmuştur.

 

Proje kapsamında Ersin ÇELİKBAŞ tarafından “Parion Roma Kolonizasyon Sikkeleri’’ başlıklı çalışma Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.


SERAMİK BULUNTULARI YARDIMIYLA PARİON'UN YERLEŞİM, TARİH VE ARKEOLOJİSİNİN İNCELENMESİ (BAP 2008/ 98) 

 

Atatürk Üniversitesi

 

Proje Ekibi

Prof. Dr. Cevat BAŞARAN (Proje Yöneticisi)

Arş. Gör. H. Ertuğ ERGÜRER (Proje Yürütücüsü)

 

Proje Başlama Tarihi: 2008

Proje Bitiş Tarihi: 2011

 

Amaç: Troas Bölgesinde, özellikle büyük kentlere sahip güney bölgelerine oranla daha az sayıda kazı çalışması yapılmaktadır. Phokaia ve Çandarlı gibi büyük seramik üretim merkezlerine çok uzak olmasa da, bulunan seramiklerin sadece bu üretim merkezleriyle açıklanması mümkün olmamaktadır. Anadolu’ nun genelindeki kentlerde büyük üretim merkezlerinden ithal edilen çok sayıda seramiğin görülmesine karşın, her antik bölgede hatta her şehirde farklı seramik tipleri görmek mümkündür. Bu nedenle, çalışmamızın temelinde, Troas Bölgesinde ve Parion’ da üretim sorunu üzerine cevaplar bulunması amaçlanmıştır. Bununla birlikte, ithal olanların yanında bölgesel seramiklerde form, kil, astar ve tarihi özellikleri değerlendirilerek hem kentin, hem de bölgenin diğer çalışmalarına kaynak olması, nekropolü kazılan bir kent olarak oldukça fazla sayıda bulunan unguentariumların formları, grupları ve tarihleri konusunda yeni bilgiler elde edilmesi diğer hedefler arasındadır. Ayrıca ele geçen ithal seramiklerin yoğunluğu ve onların tarihleri ile bir liman kenti olan Parion’ un ticari ilişkileri, bu ilişkilerin hangi kentlerle ve hangi dönemlerde daha yoğun olduğu, kentin Roma Dönemi yapılarında ve nekropolde çıkan seramikler sayesinde, yapıların ve nekropolün tahmini kullanım süreleri ve geçirdiği evrelerinde tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda özellikle kentin genelinde görülen tahribat döneminin açıklanması diğer bir temel amaçtır. Ele geçen tüm seramikler yardımıyla çok az bilgiye sahip olduğumuz sosyal ve ekonomik yapı hakkında da, yeni bilgiler elde edilmeye çalışılmıştır.

 

Proje kapsamında H. Ertuğ ERGÜRER tarafından ''Parion Roma Dönemi Seramikleri'' Doktora tezi olarak hazırlanmıştır.

 

0
0
0
s2sdefault
powered by social2s