TİYATRO ÇALIŞMALARI                                     Arş. Gör. Dr. Şengül Dilek FUL* .                                                                                                                              Arkeolog Hacer Merve BAYRAM

2009 sezonu kazı çalışmaları 5x5m ölçülerinde açılan 1285-1275, 1290-1275, 1295-1275 karolaj numaralı açmalarda ve 2008 kazı sezonunda çalışmalarına başlanan A7 açmasında gerçekleştirildi (Resim 29). 1285-1275 karolaj numaralı açmada yapılan çalışmalar sırasında -86 cm. kotta Medusa başı parçası, -115cm. kotta ise 1 korozyonlu sikke ve mimari parçalar, -163 cm. kotta bitkisel bezemeli mermer blok parçası, -230 cm. kotta burgu yivli sütun parçası ve ion tipi sütun parçası ele geçti.

1285-1275 karolaj numaralı açmanın kuzeydoğusundaki 1295-1275 karolaj numaralı açmada yapılan çalışmalarda, kuzeybatı köşede -100 cm. kota ulaşıldığında kenetlerle bağlanmış mermer bloklardan oluşan bir duvara rastlandı. Bu mermer blokların ortası, harçla birleştirilmiş moloz taşlarla doldurulmuş şekilde bulundu. Açmanın kuzey sınırında  -184 cm kotta, 168 cm. uzunluğunda 106 cm. genişliğinde üzeri kabartmalı mermer friz parçası bulundu. Üzerinde bir insan, bir hayvan ve bir de fantastik yaratık (?) işlenmiş blokta uzunluk 92 cm, genişlik ise 68 cm dir. Figürler yüksek kabartma olup, ortalama yükseklikleri 3-9 cm arasındadır. İnsan figürünün boyu yaklaşık 61 cm, köpek ya da tazı olabileceğini düşündüğümüz figürin ve önündeki yılan kuyruklu fantastik bir yaratığa ait olabileceği düşünülen figür parçasının yüksekliği ise 49 cm.’dir (Resim 6 ) . Friz üzerinde diş sırası, onun üstünde halat motifi ve onun da üzerinde bitkisel bezeme bulunmaktadır. Aynı alanda -184 cm. kotta skenefrons’a ait olduğu düşünülen alınlık parçası ortaya çıkarıldı (Resim 7 ). Üzerinde bir yunus balığı, ve önünde Capricorn olarak adlandırılan keçi başlı ve keçi ayaklı balık gövdeli mitolojik yaratık betimlenmiştir. Alınlığın yan kısmında ise, kanatlı iki yılanın çektiği bir arabayı kullanan kadın figürü betimlenmiştir. Bunun Roma dünyasında tapınım gören tanrıça Ceres olduğu düşünülmektedir. Daha önce ele geçen ve üzerinde bir erkek ile bir köpek ve fantastik yaratığın tasvir edildiği friz parçasının, alınlığın yan yüzündeki kabartmanın devamı olduğu sonucuna varıldı.

Sahne binasının dış duvarında yüzeyden -202 cm. kotta 48 cm. genişliğinde 2 tane, profilli konsol bulundu. Sahne binasının iç kısmında ise arazinin eğiminden dolayı farklı kotlarda yer alan 3 sütun tamburu parçası tespit edildi. 1285-1275 karolaj numaralı açmanın kuzey sınırında ele geçen sütun işlenmemiş olup -180 cm. kottadır. Ortadaki sütun ise -215 cm. kottadır ve o da işlenmemiştir. Kapı girişinin yanındaki bir diğer sütun ise -220cm. kotta ele geçmiştir. Sahne binasının duvarının önünde ise, birbirine kenetlerle bağlanmış mermer blokları ele geçmiştir.

1290-1275 karolaj numaralı açmada devam eden çalışmalarda, Geç dönem duvarı kaldırıldı. İki parça halinde ele geçen ion sütun tamburu parçası yerinden kaldırıldı ve geçici olarak sahne binasının duvarının üzerine taşındı. Açmanın güney batı köşesinde, paradosun karşısında – 300 cm. kotta, 184x45x35 cm. ölçülerinde, yumurta bezemeli tavan kaseti parçası ortaya çıkarıldı. Bu tavan kasetinin hemen yanında bir tarafı tahrip olmuş bir korinth başlığı ele geçti.

2008 kazı sezonunda çalışılan A7 açmasının kuzey sınırı ile 1290-1275 karolaj numaralı açmanın güney sınırını oluşturan geç dönem duvarı, çalışmalarda tehlike oluşturduğu için kaldırıldı. Bu duvarda dolgu malzemesi olarak kullanılan arşitrav bloğu ortaya çıktı (Resim 8 ). Bu arşitrav bloğunun üzerinde, Eros figürünün tasvir edildiği bir parça ve ion sütun tamburu parçası ele geçti.  Ayrıca blok üzerinde kabartmalı frizin varlığı saptandı. Burada yoğunlaştırılan çalışmalar sırasında, kabartmalı frizin hemen yanında iki tane sütun tamburu parçası ve bitkisel bezemeli mimari parçalar ele geçti.  Domuz avının canlandırıldığı sahnede soldan sağa doğru, tahrip olmuş muhtemelen bir kaplan (?), bir köpek (?) , Eros, mese ağacı, yaban domuzu, köpek (?), Eros, gövdesine yılan sarılmış bir ağaç, iki öküzün çektiği bir araba ve bunun içinde ters olarak yatırılmış bir yaban domuzu ve önünde yine muhtemelen bir aslan figürü betimlenmiştir. Friz üstten lesbos kymationu ile sınırlandırılmış alttan ise yumurta dizisi (ion kymationu), bunun altında iki sıra astragal dizisi ve en altta ise halat motifi betimlenmiştir. Friz  237,5x44x71,5 cm. ölçülerindedir. 1290-1275 karolaj numaralı açmada güneyden kuzeye doğru devam eden çalışmalar sonunda yaklaşık -64 cm. kotta 18,5 cm. uzunluğunda bir fallus ele geçti. 2008 kazı döneminde çalışılan ve A7 olarak adlandırılan açmadaki çalışmalara ise, kuzeyden güneye doğru devam edildi. Taş ve kök temizleme çalışmaları yapıldı. Kazılan alanın sınırlarında kalan 1137cm. uzunluğunda ve 330cm. yüksekliğinde Bizans sur duvarı temizlenerek ortaya çıkarıldı. Çalışmalar sonunda çıkan kabartmalı frizler koruma amacıyla üzerlerine jeotekstil kaplanıp, restorasyon çalışmalarında kullanılmak üzere, bulunduğu yerde koruma altına alındı.