Roma Hamamı

Doç. Dr. Vedat KELEŞ*  .                                                                                                                        

                                                                                     Arkeolog Alper YILMAZ

Roma Hamamı çalışmalarına, önceki yıllarda ortaya çıkartılan mimari elemanların üzerine örtülen jeotekstilin kaldırılması ve açma kesitlerinde yağmur sularının neden olduğu toprak kaymalarının temizlenmesi ile başlanıldı. Temizlik çalışmalarından sonra 2009 sezonunda kazısı yapılan hypocaustlu mekânın güney tarafındaki odanın işlevini belirlemeye yönelik çalışmalara geçildi. Kent karolajina göre 1345-1260 numaralı alanda 5x5 m. ölçülerinde bir açma açıldı. Çalışmalarda  -0.60 m. kota kadar her hangi bir buluntu ele geçmezken; daha alt dolguda,  yapının üst yapısına ait olabilecek üzerinde harç izleri bulunan blok taşlara rastlanıldı.  -3.40 m. kottan sonra, dolgudaki taşların küçüldüğü ve azaldığı görüldü. Bu seviyeden itibaren önceki yıllara göre yoğun olmamakla beraber kırık halde Geç Roma Dönemine ait kırmız astarlı seramik parçaları ve çok sayıda büyük baş hayvan kemiklerine rastlandı. Kemikler üzerindeki kesici alet izleri ve yanık izlerinden, yapının terk edilmesinden sonra,  buranın bir çöplük olarak kullanıldığı şeklinde yorumlandı. Yürüme zemininden -3.60 m. kotta,  doğu duvarının batıya bakan kısmında muhtemelen yapının asma zeminin oturduğu bölüm olan, suspensura’nın  5 cm.’lik bir çıkıntı yaptığı  tespit edilirken, -4.40 m. kotta mekanın zeminine ulaşılarak,  bir adet 36x29 cm. ölçülerinde taban blok-tuğlası  tespit edilmiştir. Bu taban blok-tuğlasından ve yine aynı kotta ele geçen “spacer tube” dan dolayı, bu alanda da hypocaust sistemin  uygulanmış olduğu anlaşılmaktadır. Açmadaki çalışmanın zorlaşması nedeniyle kazılar 1340-1260 açmasına kaydırılmıştır.  Bu karolajın doğu yarısında da -4.40 m. kotta zemine rastlanmıştır. Zeminde yapılan çalışmalarda asma zeminin oturtulduğu ayaklara rastlanmıştır (Resim 6  ). Yine aynı kotta ele geçen mermer kaplama levhalarından dolayı, asma zeminin mermer levhalarla kaplandığı düşünülmektedir. Sonuç olarak yapıdaki yoğun tahribattan dolayı hpycaust sisteminin elemanlarının tümü ele geçmemesine rağmen, eldeki bulgulardan mekanın hypocaust sistemi ile zeminden ısıtıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca 2009 kazı sezonunda kazısı yapılan mekânla bu mekânın aynı işlevde kullanıldıkları düşünülmektedir (Resim 7 ) . Kazı çalışmalarının yanı sıra sonraki dönem çalışmalarına yol göstermesi açısından alanda jeofizik çalışmaları da gerçekleştirilmiştir.